Boeddhisme-zentuin

Boeddhisme 2

boeddhisme les 2


Boeddhisme Les 2

Deze 2de les gaat over inzichten & doelen nastreven.

In de westerse wereld is presteren belangrijk en we worden al op zeer jonge leeftijd door onze ouders en op school doordrongen van dit feit. Zeker in ons calvinistische Nederland staat presteren en hier moeite voor doen voorop. Maar hoe werkt dit nu eigenlijk precies? En hoe kijken boeddhisten naar presteren?

Maar misschien moet ik voordat ik op dit onderwerp verder ga eerst nog even een beetje onderscheid aanbrengen in de verschillende boeddhistische stromingen want daar verschilt toch nog wel iets in. Globaal zou je kunnen zeggen dat er een tweedeling is in het boeddhisme namelijk Jhani & Bahkti stromingen ( er zijn er natuurlijk meer ) Jhani = kennis en Bhakti= devotie. Beide stromingen streven hetzelfde na, maar bij de bhakti stromingen wordt d.m.v. devotie en toewijding de weg gevolgd en bij de Jhani gaat dit via kennis en zelfonderzoek. Volgens de traditie van deze laatste probeer ik zelf te leven en schrijf ik dus ook deze artikelen. Een Boeddhabeeldje is voor mij ( hoe mooi dan ook ) niet een beeld waarvoor ik kniel, maar louter een mooi beeld welke me helpt te herinneren aan het pad dat ik bewandel. Boeddhisme is dan ook geen geloofsovertuiging, maar een levenswijze. Een levenswijze waarin onderzoek gedaan wordt naar hoe onze menselijke geest werkelijk functioneert. Zonder aannames kijken naar de manier waarop wij functioneren en trachten onze vastgeroeste aannames stukje bij beetje te ontmantelen totdat alleen dat wat werkelijk is nog overblijft.

divider

Maar goed…terug naar het onderwerp van dit artikel.
Laten we eens kijken in een simpel tekeningetje hoe doel en het pad er heen er globaal uit ziet.

boeddhisme - het doel en het pad er heen

Doelen

Onze inspanningen zijn er op gericht ons doel zo snel mogelijk te behalen en als we ons doel behalen zijn we trots op onszelf. En dat is op zich logisch en niet verkeerd…maar laten we nu eens onderzoeken hoe we dit nu eigenlijk doen. Wat is precies ons streven en hoe bereiken we dat dan.

1 Wie bepaald het doel? Jijzelf of externe factoren
Ben jij het die echt zelf bepaald wat jouw doel is?  Of vind je dat je iets zou moeten kunnen of iets zou moeten bereiken omdat dit van je verlangt wordt? (of omdat je denkt dat anderen dat verwachten)
2 Hoe bepalen we ons doel?
Een doel wordt meestal bepaald door de mind of niet? We besluiten op basis van onze wil en onze verlangens dat we iets willen bereiken. Maar is dat dan ook datgene wat we echt verlangen of wordt dat ingegeven door b.v. eerzucht of een belang of wat dan ook?
3 Hoe bereiken we ons doel?
Doen we dit op op basis van wilskracht of zijn er ook andere drijfveren?
4 Zien we ook de weg of louter het doel?
Heb jij als je bezig bent met het verwezenlijken van je doel alleen het eindpunt in gedachten of is de reis er na toe ook belangrijk
5   Wat gebeurt er als het doel bereikt is?
Als je doel bereikt is ben je dan blij? Of ontstaat er dan ook gelijk een leegte omdat er dan geen doel meer is en dus niets om na te streven?

” Zijn dit vragen die jij jezelf wel eens stelt alvorens je besluit een doel na te streven? “

 

boeddhisme-zentuin

 

HART of MIND { binnen het boeddhisme is het verschil voelen belangrijk }

Kan jij in jezelf en voor jezelf het verschil voelen of je de keuze voor een doel maakt met je hart of met je mind?
Besef jij je sowieso wel dat er een verschil tussen zit? En hoe kan je dit verschil dan ervaren?`

Ik denk dat wij allen heel goed in staat zijn ( mits we even een pas op de plaats maken ) om echt te voelen of iets goed voor ons is en of we een juiste keuze maken. Maar juist onze MIND dwingt ons elke keer weer om snelle keuzes te maken en om zodra die keuzes eenmaal gemaakt zijn met diezelfde mind de voors en tegens af te wegen. Helaas slaan we dan het belangrijkste over en dat is ons HART. En juist dit hart is zo belangrijk. Leren VOELEN en meer nog leren VERTROUWEN hierop zijn de belangrijkste lessen. Dat hart is daadwerkelijke het enige dat echt autonoom is in ons. De rest is allemaal aangeleerd. Maar we durven meestal niet echt op dit hart te vertrouwen…of wel?

 

divider

Welke ( belangrijke ) beslissingen maak je en vooral HOE?

Verliefd worden….Is het niet zo dat je meestal in 1 seconde met je hart bepaald of je iemand wil of niet?
Vriendschappen zijn hierin niet anders of wel. Je hebt een klik met iemand of niet. Denk je daar over na of is dat gewoon hetgeen je overkomt?
Kinderen willen…. Ook weer een keuze die vanuit je hart gemaakt wordt. ( en ja daarna ga je er over nadenken of het wel wijs is etc. ) Maar de eerste impuls komt niet vanuit uit je mind.
En dit geld ook voor studies, banen, huizen en nog veel meer beslissingen. De eerste impuls komt vanuit het HART en daarna gaan we er pas over nadenken of het wel zo slim is. Vaak ook ( en dat zullen allemaal kennen ) gaan we met onze mind tegen de beslissing van het hart in en maken we toch een andere keuze. Hoe vaak verteld ons hart ons b.v. niet; ”  Bij deze persoon moet ik uit de buurt blijven” en zegt daarna onze mind; maar waarom? hij/zij heeft niets gedaan waarom ik niet met ze om zou kunnen gaan. Hoe vaak heb je dan je verstand de boventoon laten voeren en ben je dan later wel ” bij jezelf op de koffie gekomen” omdat je hart het toch bij het rechte eind had? Ik neem aan dat de meesten van jullie dit wel kennen.

divider

De Boeddhistische visie: Het hart heeft het bij het rechte eind.

Om dus beter voor ons zelf te gaan zorgen moet we en beter naar ons hart leren luisteren en daarop vertrouwen en meer tijd nemen om het hart überhaupt te horen. En met name dit laatste is er belangrijk omdat ons continue rusteloze hoofd de hele dag lawaai maakt. En in het boeddhisme onderzoekt men met name dit lawaai maken van onze MIND. Dit in het volledige besef dat juist die mind ons niet gelukkiger maakt en juist ons hart de hele tijd overschreeuwd. En nee er is niets mis met gezond verstand en de mind hebben we ook echt wel nodig ( af en toe ) maar deze mind zou ons vooral ten dienst moeten zijn in praktische zaken i.p.v. de dienst uit te maken. De mind is ons net als ons lichaam ten dienst gesteld maar wat wij er mee gedaan hebben is deze mind tot koning gemaakt waardoor onze ware ik onderschikt geworden is. En precies dat maakt ons vaak ongelukkig. We leven niet meer zoals we zouden willen, we denken te veel na en laten ons leven leiden door verleden en toekomst en door verlangens en wensen. En…en dit zeg ik heel nadrukkelijk en denk er maar eens goed over na: ” ER BESTAAT GEEN VERLEDEN & EN ER BESTAAT GEEN TOEKOMST “. En dit is het moment waarop vele mensen gaan steigeren omdat ze het niet willen geloven. Maar verleden en toekomst bestaan alleen in jouw hoofd. Pas dan wanneer jij nadenkt ( MIND ) dan bestaat het verleden ( maar alleen in jouw hoofd ) en pas dan wanneer jij nadenkt over toekomst bestaat die toekomst in jouw hoofd. Maar vertel mij eens….Of liever jezelf. Jouw toekomst is die echt of bestaat die alleen fictief in je hoofd? En je verleden? is dat meer dan een “archiefkastje” waarin jouw subjectieve beelden een plekje hebben gekregen? Met onze MIND maken we dus non-stop afwegingen op basis van fictieve en subjectieve informatie >>>> en die geloven we. En toch luisteren we liever naar ons hoofd dan naar ons hart. Slim of niet?

boeddhisme-madala

Je hoeft het hier niet mee eens te zijn en ik kan me zelfs voorstellen dat je hierdoor in de weerstand schiet, maar ik wil je vragen dit toch voor jezelf eens te onderzoeken. Je zelf eens onder de loep te nemen en het waarheidsgehalte van jouw denken te onderzoeken aangaande verleden en toekomst. Zijn de beelden en dat wat jij ziet als verleden ECHT of zijn ze niet meer dan een interpretatie van hoe jij het ervaren hebt. En hou daarbij eens in ogenschouw ( en geloof me dat is niet leuk ) dat mocht je zelf er achter komen dat het verleden niet meer is dan subjectieve informatie is dat je dan een leven lang subjectieve informatie op subjectieve informatie stapelt. En dat alle beoordelingen die je in het leven maakt op basis van wat ” JE WEET en JOUW ERVARINGEN ”  wel eens niet zo kloppend en juist kunnen zijn. Dit zelfde geldt natuurlijk ook voor de toekomst.

Vraag jezelf eens af of je 1 gedachte van jou kan terughalen waarvan je met 100% zekerheid weet dat die objectief en waar is.


Oefeningen in Dhamma

 

Boeddhisme gaat niet over DOEN, maar over WETEN { herkennen & bewust worden }

Dhamma ( {Pali } of Dharma { Sanskriet } = Weergave van wat werkelijk is.
Met andere woorden het leren kennen van ons lichaam en mind.
Lessen in Dhamma gaan dus over bewust worden i.p.v. dingen gaan doen.
Boeddha gaf mensen geen opdrachten om iets te gaan doen, maar zei; “WEET”.

Wij westerlingen willen altijd iets doen…een opdracht vervullen…meditatie DOEN, Yoga DOEN of wat voor oefening dan ook. En niets ten nadelen van Yoga en/of meditatie, maar dat is niet waar Boeddhisme over gaat. Ze zijn ondersteunend en zeer zeker goed voor lichaam en geest doch Dhamma gaat over NIET DOEN of niets doen. Het gaat over louter bewust worden. Je zal merken dat uiteindelijk dit bewust zijn je ook weer gaat helpen in je meditatie en Yoga maar dit even terzijde.

Waar we mee gaan oefenen om enige wijsheid te verkrijgen is het volgen van aandacht. In meditatie doe je dit b.v. door je aandacht te richten op je ademhaling. Alleen nu gaan we ook kijken of we die aandacht OPEN kunnen houden. Open voor alles wat komt en gaat, zonder oordeel, zonder wens of verlangen. We gaan proberen of we deze aandacht naar alles kunnen laten uitgaan maar zonder dat wij zelf echt betrokken zijn. Net alsof als we naar ons eigen lichaam kijken maar dit niet van ons is. Onze ademhaling niet van ons is maar van willekeurig iemand. Je zou kunnen zeggen losgemaakt van JOU.

Praktijkoefening:

1 Ga rustig op de grond zitten in kleermakerszit of lotushouding als je dat kan en blijf een tijdje zo zitten.
2 Voel je lichaam en merk dat er na verloop van tijd lichamelijk ongemak c.q pijn ontstaat.
3 Signaleer dat er eerst alleen het lichaam was en daarna pas de pijn en weet dat lichaam en pijn dus niet gelijk zijn aan elkaar. Eerst is er het een en daarna pas het andere.

 

Hieruit zijn 3 stadia te herkennen
Been ( VORM )
PIJN ( het GEVOEL )
En vervolgens dat gene dat zich gewaar wordt van deze dingen ( BEWUSTZIJN )

Als we nu proberen te blijven zitten en niet proberen de pijn te ontwijken of te ontlasten zullen we zien dat vervolgens deze pijn ook elders opkomt namelijk in de MIND. En deze mind raakt hierdoor geïrriteerd en geprikkeld. Gaat zichzelf afvragen of de pijn geen permanente schade aan het lichaam toe kan brengen en meer van dat soort vragen.

Zie dat er nu 4 stadia zijn ontstaan.

1 Het Been = VORM
2 de Pijn = GEVOEL
3 de Stress = MIND
4 het Ervaren
= BEWUSTZIJN

Als we hiermee gaan oefenen dan leren we na verloop van tijd de verschillende stadia zien en ervaren en kunnen we onderscheid maken tussen de 4. We leren dan ervaren dat het Been niet hetzelfde is als de pijn of de stress.

We kunnen dit in een andere oefening nog helderder maken door wederom te gaan zitten en te wachten tot het lichaam weer ongemakkelijk en pijnlijk gaat aanvoelen. Maar nu gaan we zodra dat gebeurt onze aandacht op iets totaal anders focussen. Breng je aandacht dan volledig naar b.v. je ademhaling of probeer alle geluiden van buiten op straat te herkennen. Het maakt niet uit hoe of wat als je je aandacht maar totaal focust op iets anders. Merk je nu wat er gebeurt? Merk je dat je de aandacht niet gelijker tijd op iets anders kan focussen en tegelijkertijd de pijn ervaren van je lichaam? Dit werkt natuurlijk niet alleen op fysiek gebied maar ook op het psychische vlak.

LET OP!!!

Nu kunnen we heel snel weer in de valkuil trappen om je hierin te bekwamen en er een prachtig trucje van te maken waarmee we ons bestaan wat kunnen verlichten of vergemakkelijken en allerlei vormen van stress kunnen ontwijken. Doch dit is niet, absoluut niet de bedoeling hiervan. Het louter bewust worden van de 4 stadia is hierin de opdracht. We hebben in onze levens al genoeg trucjes aangeleerd en die hebben nog zelden echt dienst bewezen.

Het Boeddhisme en deze Dhamma lessen gaan louter over je bewust worden

“WETEN” en “ZIEN”.

gedachten

Op het moment dat je echt gaat zien en alle stadia feilloos herkent/erkent raak je op een volstrekt natuurlijke manier LOS van de verbinding van deze stadia en zal je nooit meer gekweld worden door het automatisme waarmee je nu elke keer van VORM naar GEVOEL naar MIND hopt.

Oefen dit en ga meer en meer ontdekken dat aandacht iets is als wolken die komen en gaan. Zie deze wolken komen, kijk er naar en zie ze weer verdwijnen. Zo simpel is dus het Boeddhisme…We hoeven niets te DOEN behalve ons bewust te ZIJN. { bewust te zijn van dat wat er al is } Ook gaan deze oefeningen je na verloop van tijd laten ervaren dat er een duidelijk verschil is tussen HART en MIND en dat HART er altijd gewoon is en de MIND er later pas bijkomt. Zodra je dit ten volle gaat ervaren en doorzien op de momenten dat het gebeurt zal je leven een andere wending krijgen waarin je meer en meer op je hart durft te vertrouwen en beslissingen aan dit hart durft over te laten.

divider

Warme groet,
Paul

divider

Mocht je vragen hebben naar aanleiding van dit artikel of er meer over willen weten schroom dan vooral niet om vragen te stellen.

 

 

 

Dit artikel eens rustig nalezen? download het dan als PDF
download-pdf

 

 

 

 

Ik zal proberen bij elk artikel wat interessante links te plaatsen over Boeddhisme of Non dualiteit :

Engelstalig
http://www.dhamma.com/en/      [ Over de Thaise Boeddhistische monnik/Dhamma leraar Luang Pramote Pamojjo – favoriete leraar van mij  ]

Nederlandstalig
non dualiteit

sleutel tot inzicht

 

20
Geplaatst in Boeddhisme en getagd met , .